Hayatın sorgulandığı anlar çok fazla yok gibi görünüyor, kişi hayatını yaşarken. Bu sorgulamalar ve hayatın gözlerin önünden bir film şeridi gibi geçmesi çoğunlukla yaşanan kaotik süreçlerde, krizlerde, kazalarda ortaya çıkabimektedir. Yazıda incelenecek olan hayatın sorgulanmasının ortaya çıktığı önemli anlardan biridir. Bu süreç farkında olmadan Öğrenci Seçme Sınavı'nda farkında olmadan ortaya çıkacaktır.

Hayatı yaşarken bir çok sınavdan geçmekteyiz. Hatta yaşadığımız zorluklara bakıp "bir sınavdan daha geçiyorum" galiba dediğimiz de olmuştur. Gerçekten bir sınavdan mı geçiyoruz ve sınav sonucu ne olacak belli olmadığı için, bir sonraki sınavın ne olduğunu düşünmeye başlayıp, sonrasında olacaklara kadar tedbir almaya çalışmak farkında olmadan sorunları biraz arttıracaktır.

Bir öğrenci için  sınavlardan en önemlisi ise Öğrenci Seçme Sınavı'dır.  Sınava konan isim başlangıçta bir yanlışlığı içermektedir. Öğrencileri edilgen hale getiren bu isim, sınava gireceklerin seçilip seçilmeyeceği konusunda bir sorgulama yaratmaktadır. Baba Beni Okula gönder kampanyasında ortaya çıkan edilgenlik burada da görülmektedir. Çoğunlukla kızları okula göndermeyen babalar olmasına rağmen "Baba beni okula gönder" ismi babanın gücünün farkına varılmasını da sağlamaktadır. Doğal olarak kızlar "baba beni okula gönder" diyecek ve baba "hayır" dediğinde susacaklar ve okula gitmeleri engellenmiş olacaktır. Olması gereken ne diye sorulabilir. "Baba ben Okula gidiyorum" olmalıydı.

Öğrenci Seçme Sınavı'nın adı da Öğretim Seçme Sınavı olmalıydı. Böyle öğrenci seçilme gibi edilgen bir durumdan seçmek gibi etki bir durumu zihninde yaratabilecekti. O zaman bundan sonra ÖSS'ye Öğretim Seçme Sınavı diyebiliriz, kolaylıkla.

Öğretim Seçme Sınavı ÖSS'de zihinsel süreçler nasıl işlemektedir ve neler olmaktadır, sınava giren öğrencinin beyninde? Sonuçlar istenen gibi olmadığında farkında olmadan etkili olan süreçlerin öğrenciyi etkilemesinden ortaya çıkmaktadır.
Zira bu üç saati aşan süreçte öğrenci ilkokuldan, sınav anına kadar hem okul hayatında öğrendiği bilgileri kullanmaya çalışmaktadır.  Soruları çözmeye çalışıp beş seçenekten birini doğru olarak işaretlemeye çalışırken doğru seçeneği bulduğunda kendisini doğal olarak iyi hissetmektedir. Ancak cevabı bulamadığında veya iki şık arasında kaldığında vücutta hissedilen duygular farklılaşmakta ve öğrenci üzerinde bilmediği hatta o güne kadar hiç karşılaşmadığı bir baskı hissetmektedir.

Bunun nedeninin ne olduğu düşünüldüğünde kolaylıkla açıklanamamaktadır. Farkında olunmayan bu sürecin açıklanması bir çok noktayı apaçık hale getirecek ve durum biraz daha aydınlanacaktır. Öğretim Seçme Sınavı sadece ÖSS değildir. Aslında öğrenci her soru ile karşılaştığında yeniden ve yeniden hayatı sorgulamaktadır. Bu sorgulama sırasında bilgilerini beyninden çekerken ö bilgilere bir şekilde bağlanmış olan geçmişte yaşadığı ve kötü olarak anlamlandırdığı duyguları da temsil sitemlerine bağlı olarak açığa çıkarmaktadır. Sorular çözüldüğünde ve döğru seçenek işaretlendiiğinde iyi hissetmediği bu duygular kaybolur gibi olacak, ancak soru çözülmediğinde veya iki seçenek arasında kalındığında iyi hissetmediği duygular biraz daha artacaktır.

Hayatını farkında olmadan sorgulayan öğrenci çözülemeyen her soruda artan baskı ile bildiği soruları da yapamaz hale gelecektir. Paralel olarak başlayan sorugulama süreci ise sınavı kazanamayacak mıyım? olduğunda ise ağırlaşma giderek artacak, zamanın geçişi algılanmayacak ve korku ve tedirginlik biraz daha artacaktır. Geçmişte yaşadığı ve kendini kötü hissettiği tecrübeleri fazla olan ve bunların farkında olmayan öğrencinin sınavı kazanma şansı -çok çalıştığı ve soruların cevaplarını bulabileceği durumda olmasına rağmen- azalacaktır.

Bu durumdan kurtulmanın tek yolu öğrencinin geçmişte yaşadığı tecrübelerin neler olduğunun farkına varması ve bunların duygusal etkilerinin ortadan kaldırılmasıdır. Tabii olarak OKS sinavında da benzer sonuçlarolabilmektedir. Ancak OkS sınavı ÖSS kadar önemsenmediği ve zor olduğuna dair inançlar daha az olduğu için ÖSS'de yaşanan durumlar kadar etkili olmayabilir.

Bu yazıyı okuyan öğrencilerin geçmişte yaşadıklarını gözden geçirdiklerinde bağlantının ne kadar muhteşem kurulduğunu farketmeleri de zor olmayacaktır. Ancak Farkındalık Hipnozu yazısında olduğu bir bir süreci başlatabileceğinden dikkatli olunması gerekmektedir.

Yazıdan da anlaşılacağı gibi ÖSS sadece ÖSS değildir, öğrencinin o güne kadar yaşadığı bütün hayatı sınav içeriğinde ve için de yeniden ve yeniden sorgulanmaktadır.  Özellikle cevaplanmamış sorularda artan sorgulamalar çğrencinin başarısının önündeki en önemli engeldir.

Cengiz Eren Haziran 2, 2008
http://www.erenlp.com