Ana Sayfa   |  NLP Braingineering | Seminerler |  NLP Practitioner | Cengiz Eren | S.S.Sorular | NLP Soruları | Yazı Oku | E-mail

Giderek moda haline geldiği görülen NLP (Neuro Linguistic Programming) hakkında çeşitli çevrelerde olumlu veya olumsuz görüşleri internette görüp okuyabiliyoruz. Konu ile ilgisi olan ve olmayan kişi ve kurumlar bu konuda fikirlerini söylemekte ve yazıya dökebilmektedir. 

Birinci olarak: Kişilerin popstar, şarkıcı, gelin, kaynana olmayı istemek yerine NLP konusu ile ilgilenmesinin çok önemli olduğunu düşünüyorum. NLP ile ilgilenmeye başlayan kişi kendisi ile ilgilenmeye başlamış demektir. Kendisi ile ilgilenmeye başlayan kişi ise değişime direncini de kısa veya uzun sürede kıracak ve kendi değişimini kendisi organize edebilecektir. 

İkinci Olarak: NLP konusu ile ilgilenmeye başlayan kişi bir müddet sonra bu bilgilerini önce paylaşmak ve sonra aktarmak isteyecektir. Bu konu ile ilgilen ve basın, televizyon ve medya da görünen çok sayıda insan vardır ve bu da kişilerin bu yolla ünlü olunabileceğine dair bilgiyi de ortaya koymaktadır. Aşağıda anlatılacak nedenlerden dolayı tehlike bu noktada başlamaktadır. 

Üçüncü olarak: NLP yaygınlaşmaktadır. Zira daha önce sadece belirli kesimin zihninde ve kitaplarında bulunan bilgiler internet devrimi ile birlikte kolayca ulaşılabilir hale gelmiş, kişilerin bilgileri okuyabilir ve öğrenebilir olmaları, daha fazla kişinin bu alana giriş isteğini ortaya çıkarmıştır. Ortaya çıkan bu sonuç doğal olarak kenarlara yayılmaya başlamıştır. 

Dördüncü olarak: NLP konusunda uğraşan kişiler yazmaya da başlamışlar ve yazdıklarında ise NLP bilgileri kadar, zihinlerinde geçmişte varolan bilgilerde aktarılmaya başlanmış ve bu da yeni tehlikeleri ortaya çıkarmıştır.  Piyasa da ve internette çok sayıda NLP ve Kişisel gelişim kitabı ve yazısı bulmak artık çocuk oyuncağıdır. 

Beşinci olarak: NLP ve kişisel gelişim piyasası oluşmuş ve bu konunun öncüleri olduğunu düşünen kişiler ve NLP uzmanları arasında çatışmalar boy göstermiştir. Bazı noktalarda tartışmaların seviyesi oldukça düşmüş ve kişisel gelişim uzmanlarının “televole” kültüründen etkilendikleri görülmüştür. 

Altıncı olarak: NLP bir çok içerikte kullanılmaya başlanmış ancak slogan, reklam metni içinde kullanılan kelime ve cümle yapılarının ortaya çıkardığı  semantik anlamların neler olabileceği incelenmeden kamuoyuna aktarılan sloganlar başarısız sonuçların farkında olunmadan ortaya çıkmasını sağlamıştır. 

Yedinci olarak: NLP kullanılarak bazı içeriklerde istenilen sonuçlara ulaşılmaması, bunu NLP’nin başarısızlığı olarak nitelenmeye çalışılmış ve bu yönlü yazı ve yorumlara da sık rastlanır hale gelmiştir. Ancak bilginin başarısızlığından çok bu bilgiyi aktaran veya kullanan kişilerini istenen sonucu ortaya çıkarmadığının bilinmesi gerekmektedir. 

İlk açıklama: NLP beyin duyular, duygular, kullanılan dil ve davranışlar arasındaki bağlantıları göstermektedir. Sebep sonuç arasındaki ilişkilerden çok içeriksiz modelde bağlantıların nasıl kurulduğunu göstermelidir. NLP bilgilerini aktaran kişiler ya kendilerine ait sonuçları aktarmakta veya kimlik seviyesinde bulunan boşlukların, bilgiyi aktaran kişinin kimlik seviyesinden gönderilen bilgilerle doldurulması istenen sonucu ortaya çıkarmamaktadır. Aşk, Gurur, başarı, mükemmellik gibi her kişini beyninde ayrı sonuç çıkarabilecek kelimelerin yoğun olarak kullanılması anlatan kişiye geçici önem verilmesinin sağlasa da, anlatılan kişiye hiçbir yarar sağlamamaktadır. 

İkinci açıklama: NLP konusu ile profesyonel olarak çalışmak isteyen kişilerin zihinlerinin temiz olması gerekmektedir. Bunu biraz açıklamak yerinde olacaktır NLP Uzmanı olduğunu söyleyen kişinin takım, konu, kişi ve benzerlerini tutmaması gerekmektedir. Zira İnançlar, kişilik veya kimlik seviyesinde bulunan bu bilgiler, NLP aktarımları sırasında farkında olunmadan aktarılacak, bu bilgiler kelime ve cümlelere yansıyacaktır. Buna ait sayısız örnek verilebilir. Benzeşim sırasında konu, takım, kişi ve benzer konular ortaya atılacak, burada elde edilecek sonuçlar yöneltimin içeriksiz model de değil içerikli modelde olmasını ve istenen sonucun gerçekleşmesini önleyecektir. 

Üçüncü açıklama: NLP veya kişisel gelişim konusunda çalışan kişiler, bu isimleri veya harfleri kendi görüşlerini gizlemek için kullanabilmektedirler. Gizlediklerini düşündükleri bu görüşler ise özellikle yazılarında ve ifadelerinde kolaylıkla farkedilebilmektedir. Bu sonuç NLP eğitimi aldığını düşünen kişilerin aslında NLP eğitimi almadıkları sadece kendi görüşlerini aktarmak için NLP sertifikasına sahip olduklarını göstermektedir. 

Dördüncü olarak: Eğitim alanında önemli yer alan bir kesim, önce NLP’ye karşı bir tavır almış ama yaygınlaşmanın düşündüklerinden çok daha hızlı olması sebebiyle bu alan hızlı bir giriş yapmış ve kendi yayın organlarında bu konuya giderek daha fazla yer vermeye başlamıştır. Hatta en büyük NLP’cinin kim olduğunu bile ifade etmişler ancak yanlışlığın ne olduğunu farkedememişlerdir. Daha da ileri giderek NLP’nin öbür dünya için yapılması gerektiğini bile söyleyenler çıkmıştır. 

Buraya kadar yazılanlar NLP konusunda kişilerin ve kurumların ne kadar dikkatli olması gerektiğini göstermektedir. Yukarıda yazılanlara ait hiçbir örnek verilmemiştir. Bu örnekler istendiğinde internetten kolaylıkla bulunabilecektir. 

NLP konusunu öğrenmek isteyen kişiler:  NLP konusunu öğrenmek isteyen kişiler bunu neden öğrenmek istedikleri konusunda karar vermelidirler, öncelikle. Yaşadıkları dünyayı ve yaşadıkları her anı yönetmek istiyorlarsa NLP öğrenmeye, okumaya, bilgi almaya ve bu bilgiyi davranışlarına aktarmaya başlamalıdırlar. Konunun hiçbir zaman reçete sunmadığını, bilgiler içinde çözümün olmadığını ve içeriksiz modelde öğrendikleri bilgileri kendi istedikleri içeriklerle doldurmaya başlamaları gerektiğini akıllarından hiç çıkarmadan.

İçinde reçete olan, sıralı çözüm gösteren, katı stratejileri içeren bilgiler NLP bilgisi değildir. Reçete alınsa ve bu reçeteye göre istenen sonuç elde edilse bile tehlike vardır, zira yeni bir sorun çıktığında yeni bir reçeteye ihtiyaç duyulacak, bu da mürit mürşit ilişkisini oluşturacaktır, hem de farkında olmadan. NLP öğrenerek, bilgileri davranışlarına aktarmak isteyen kişiler, kişisel, kurumsal veya açık seminerlere katılarak “içeriksiz” modeldeki bilgileri elde edebilirler. 

NLP Semineri almak isteyen kurumlar: NLP semineri almak isteyen kurumlar, böyle bir semineri almadan önce istenen sonucun ne olduğuna karar vermelidirler. Kurum içi iletişim, satış, yaratıcılığın desteklenmesi, karar süreçleri, gelecek, planlaması ve benzer konularda seçim yapmaları ve içeriği kendileri belirlemelidir. İçeriği belirlenen içerikteki bu bilgilerin içeriksiz model de aktarılması ile istenen sonuca kolaylıkla ulaşılabilmektedir. “Haydi bir NLP semineri alalım” şeklinde bir açılım, hem seminerin verimli geçmesini önleyecek ve istenen sonucun elde edilmemesi nedeni ile “bu NLP’de hiçbir işe yaramıyor” sonucu ile önemli bir kaynak daha kullanılamaz hale gelecektir.

NLP İle profesyonel olarak çalışmak isteyen kişiler:  NLP veya kişisel gelişim konusunda çalışmak isteyen kişilerin öncelikle kaynaklarının zengin olması ve içeriksiz modelde bilginin ne olduğunu bilmeleri gerekmektedir. Bağlantıları farklı olarak kurabilme ve yorumlama yetenekleri de olması ön şartlardan biridir. Geçmişte elde ettiği sonuçlar içinde istenen sonuca ulaşabilmiş olması ve istenen sonuca ulaşamadığı durumların az veya hiç olmaması da önem arzetmektedir. Benzer önemde olan ise zihinsel olarak sınırlarının mümkün olabildiği kadar ötelenmiş olması NLP konusunda çalışırken, istenen sonuçları elde etmesini kolaylaştıracak, kendisine gelen kişilerin kaynaklarını kullanmasını sağlayabilecektir. Geçmişte yaşadığı ve kendisini duygusal olarak kötü hissettiği durumların NLP eğitimi alınırken etkisinin ortadan kalkması gerekmektedir. Daha önce başarısız olan bir kişi NLP konusu ile çalışmaya başlayıp başarıya ulaştığında, bu başarının NLP’nin sonucu olduğunu düşünecek ve bunu bu modelde anlatacaktır. Buna ait de sayısız örnekler bulunmaktadır. 

Türkçe çok esnek ve zengin bir dildir. NLP konusunda çalışan kişinin öncelikle bunun farkına varması, bu esnekliği kullanabilmesi, pragmatik, semantik, gramatik olarak aktardığı ve aktarılan bilgilerdeki kelime ve cümleleri inceleyebilmesi ve yorumlayabilmesi gerekmektedir. Kişi NLP hakkında herşeyi öğrenebilir ama Türkçe’yi, cümle yapısı ve vurgular, tonlamak anlamında doğru kullanamıyorsa, kendisi yetersizlik hissetmese bile, bu yetersizlik farkında olmadan ortaya çıkarılacaktır. 

NLP konusunda çalışmaya başlayan kişilerin kendi bilgilerini üretebilir olması da gereklidir. Zira kişisel, kurumsal veya açık seminer vermek cesaret isteyen bir iştir. Dinleyiciler anlatılan bilgiler içinde ve kişi de birtakım boşluklar bulduklarında, aktarım yönü değişecek ve istenen sonuç ortaya çıkmayacaktır. 

Bir başka tehlike ise benzer konuda bilgi almak ve aktarmak sistemin başka bir şey yapamaz hale gelmesini sağlayacak, bu da mürit mürşit ilişkisi oluşmasını sağlayacaktır. Zaten daha önce mürşidi olan bir kişi, NLP içeriğinde de farkında olmadan mürşit olabilecek ve bir müddet sonra müritleri tarafından yönetilmeye başlayacaktır. Bu sebepten dolayı, NLP konusunda çalışan kişinin inanç, kimlik, kişilik seviyelerinde kendisini engelleyen bilgilerin olmaması ve varsa kaldırılması gerekmektedir. 

Son olarak: NLP sadece bir araç. Araçlar insandan daha önemli hale geliyorsa sorunlar yaşanması kaçınılmazdır. İnsanın kaynaklarını kullanmasını, hayata karşı tavır koymasını, hayır diyebilmesini, geleceğini kaynaklarına uygun olarak planlamasını,  kendisine yeni kaynaklar aktarmasını içeriksiz modelde gösterebilen NLP, insandan daha önemli hale gelmemelidir. Aksi takdirde kişi açmazlar karşısında kalacak, doğal seleksiyonun gereği ortaya çıkacaktır. 

Cengiz Eren Kozyatağı Kasım 2004

http://www.erenlp.com